Tahliller

Laboratuvarımızda Yapılan Tahliller

RUTİN BİYOKİMYA

..

Albümin

.

Alkali Fosfataz

ALP, çoğu kemikte olmak üzere karaciğer, barsak, endometriyum, plasenta ve akciğerde yapılan ve safrayla atılan bir enzimdir. Gebelik veya kemik hastalığının bulunmadığı durumlarda yüksek ALP değerleri karaciğerden atılımın bozulduğunu gösterir.

Muayene Maddesi:Serum (pıhtıdan derhal ayrılmalı ve buzdolabında saklanmalıdır).

Normal Değerler :Çocuk (3-10 yaş) : L/10-30 KAU
(King Armstrong Ünitesi); L/105-210 IUErişkin: L/4.5-13 KAU; L/30-90 IU

Arttığı Durumlar:
I. Kemik metabolizmasının artışı ve kemik hastalıkları

a) Kırık iyileşmesi,
b) Primer ve sekonder hiperparatiroidi,
c) Osteomalasi,
d) Karsinomlarm kemik metastazları,
e) Osteojenik sarkom,
f) Multipl myelom,
g) Kemiğe infiltre Hodgkin hastalığı,
h) Paget hastalığı.

II. Karaciğer hastalıkları

a) Akut hepatit ve diğer karaciğer hastalıkları (ekstrahepa-tik safra yolları tıkanıklığı, kolanjit ve kolanjiolit, hepa-toselüler sarılıklar, karaciğer absesi, portal siroz).

III. Diğer

a) Ekstrahepatik sepsis,b) Ülseratif kolit,
c) Crohn hastalığı,
d) Tirotoksikoz,
e) Raşitizm.

Azaldığı Durumlar:
1 — Hipotiroidi, kretenizm,
2 — Skorbüt,
3 — Kwashiorkor,
4 — Hipofosfatazemi.
Büyüme çağındaki çocuklarda ALP yüksek bulunur.

Amilaz

Amilaz pankreasın egzokrin olarak salgıladığı bir enzimdir. Akut pankreatit tanısı konurken sıklıkla kullanılır.
Muayene Maddesi: Serum.
Normal Değeri:
dL/60-160 modifiye Somogyi Ü, dL/2,5-12,5 Ü (Beckman) Arttığı Durumlar :
I. Pankreas hastalıkları
1 — Akut pankreatit,
2 — Pankreas psödokisti,
3 — Pankreas absesi,
4 — Pankreatik asit,
5 — Pankreas travması,
6 — Pankreas karsinomu.
II. Tükrük bezi hastalıkları
1 — Kabakulak,
2 — Tükrük yolu taşları,
3 — Irradiyasyona bağlı siyaloadenit,
4 — Bu bölgedeki cerrahi girişimler.

III. DİĞER
1 — Böbrek yetmezliği,
2 — Yanıklar,
3 — Diyabetik ketoasidoz,
4 — Gebelik,
5 — Böbrek transplantasyonu,
6 — Serebral travma,
7 — Morfin kullanımı,
8 — Safra yolları hastalığı: kolesistit, koledok taşı,
9 — Perfore, penetran duodenum ülseri,
10 — Ektopik gebelik rüptürü,
11 — Barsak infarktı veya tıkanmaları,
12 — Peritonit,
13 — Aort anevrizması,
14 — Kronik karaciğer hastalığı,
15 — Makroamilazemi.

Bilirubin

Retiküloendoteliyal sistem (R.E.S.) de hemoglobinin yıkılmasıyla oluşturulan bilirubin dolaşımda düşük yoğunlukta bulunur ve karaciğer tarafından dolaşımdan alınarak safra yollarına dökülür. Serumda arttığı durumlarda idrarla da çıkartılır.
Bilirubin karaciğere gelmeden önce serumda albumine bağlı olarak bulunur. Bu bilirubin böbreklerden atılmadığı gibi serum, alkol ve amonyum sülfatla işlem görmeden Van den Bergh reaksiyonu vermez (Indirekt bilirubin). Halbuki karaciğerde glukuronik asitle birleşerek suda eriyen bilirubin halinde barsağa salgılanan ve tekrar absorbe olarak seruma geçen bilirubin yukardaki işleme gerek kalmadan doğrudan Van den Bergh reaksiyonu verir (Direkt bilirubin).
Muayene Maddesi: Serum ve idrar. Serum hemen ayrılmalı ve karanlıkta saklanmalıdır.

Normal Değer :
a) İndirekt (nonkonjuge) bilirubin. dL/0.2-0.8 mg.
b) Direk (konjuge) bilirubin dL. 0.0-0.24 mg.
c) Total bilirubin (direk + indirek bilirubin)

Arttığı Haller :
a) Hemoglobin harabiyetinin artışı (hemolitik ikter) : Direk bilirubin normaldir, indirekt bilirubin ise hafif derecede artar. İdrarda bilirubin yoktur. Urobilin ve ürobilinojen ise çok artmıştır. Karaciğer fonksiyonları normaldir.
b) Karaciğer parankim hastalığı (hepatojen sarılık) ; kanda direk bilirubin fazlalaşır. Total bilirubin de buna paralel olarak çoğalır ve idrarda bilirubin pozitif olur.

Özet olarak hepatosellüler harabiyetlerde (iltihabi, toksik, neoplazik), intra ve ekstrahepatik safra yolları tıkanıklığı, hemolitik hastalıklar, Gilbert hastalığı, yenidoğanların fizyolojik sarılıkları, siroz, infeksiyöz mononükleaz, hemokromatöz, Wilson hastalığı, virai hepatit, alkolik karaciğer hastalıklarında bilirubin artar.

CK-MB

.

Demir

.

DEMİR BAĞLAMA KAPASİTESİ (DBK)

Total DBK % 300 ug dır ve bunun 1/3 ü demire bağlıdır, 2/3 ü ise serbest DBK ni oluşturur. Plazmaya geçen demiri transferrin bağlar. Transferrinle DBK arasında doğru orantı mevcuttur.

Muayene Maddesi: Serum.

Normal Değeri:
dL/250-400 ug.

Arttığı Durumlar:
1. Hipokrom anemiler,
2. Akut hepatit,
3. Gebeliğin son dönemleri.
Ayrıca östrojen ve oral kontraseptif ilaç kullanılması. Azaldığı Durumlar:
1. Demir eksikliği dışındaki anemiler,
2. Kronik infeksiyonlar,
3. Hemokromatoz,
4. Siroz,
5. Talasemi,
6. Habis tümörler,
7. Böbrek hastalıkları,
8. Atransferrinemi,
9. Karaciğer yetmezliği.
Ayrıca kloramfenikol ve kortizon kullanılması

Ferittin

.

GAMMA GLUTAMİL TRANSFERAZ (y-GT) GLUTAMİL TRANSPEPTİDAZ (GGT)

GAMMA GLUTAMİL TRANSFERAZ (y-GT) GLUTAMİL TRANSPEPTİDAZ (GGT)
y-GT böbrek ve karaciğerde yüksek konsantrasyonlarda bulunan bir enzimdir. Alkolik karaciğer hastalığının tanısında çok yararlıdır. yGT hafif hepatobiliyer hastalıklarda yükselen çok hassas bir testtir.

Muayene Maddesi: Serum.

Normal Değeri:
Kadın: L/10.4-33,8Ü Erkek: L/8.82-21,98Ü

Arttığı Durumlar:
1 — Obstrüktif karaciğer hastalıkları,
2 — Post hepatik safra yolları tıkanıklığı,
3 — İltihabi karaciğer hastalıkları,
4 — Siroz,
5 — Karaciğer tümörü ve granülomatöz hastalıkları,
6 — İnfeksiyöz mononükleoz,
7 — Akut ve kronik hepatit,
8 — Karaciğeri tutan ülseratif kolit,
9 — Konjestif kalp yetmezliği,
10 — Akut ve kronik pankreatit,
11 — Safra yollarını tutan pankreas karsinomu,
12 — Nefrotik sendrom,
13 — Böbrek tümörü,
14 — Akut myokard infarktüsü,
15 — Bazı beyin tümörleri,
16 — Akut ve kronik alkolizm.

Gliko-Hemoglobin = Glikolize Hb = Glikolize Hb (HbA1c)

Glikohemoglobin (HbAı) komponenti hemoglobinin glikozla bir¬leşmesi sonucu oluşur. Bu birleşme alyuvarın dolaşıma geçtiği ilk 24 saat içinde ve serum glikoz düzeyine paralel bir orantıda gerçekleşir ve bu oluşan gliko - hemoglobin miktarı o eritrositin ortalama 3,5-4 aylık ömrü boyunca değişmeden kalır. O halde her gün dolaşıma ka¬tılan eritrositlerin gliko - hemoglobini o günün glisemi düzeyini yan-sıtır. Bu yüzden belli bir anda tayin edilen glikohemoglobin (HbAic) o kimsenin 3,5-4 aylık glisemi ortalamasını gösterecektir. Kan şekeri ise değişkendir. Ve bu yüzden, glisemi tayini yalnız kan alındığı an¬daki durumu gösterir. Bu sebeple diyabetlilerin izlenmesinde HbAic tayini daha güvenilir bir yöntem kabul edilmektedir.

Muayene Maddesi: 5 ml. den az olmamak üzere antikoagülan (Heparin, EDTA veya okzalat)lı tam kan. Tayin açlık veya toklukta yapılabilir.

Normal Değerler :
Tüm hemoglobinin % 2.75 - 8.55'i. Kontrollü diyabetes mellitusda üstünde olmamalıdır.

Globulin

.

HDL-Kolesterol

Yoğunluğu yüksek lipoprotein (HDL) lerin içerdiği kolesterol olup, % 28'i ester kolesterol, % 6'sı serbest kolesterol şeklindedir. HDL-Kolesterol düzeyinin ortalama normal değerin altına her dL/5 mg. düşüşün, kalp - damar hastalığı riskini % 25 arttırdığı kabul edilir.

IgE

IgE serumda çok az miktarda bulunduğu zaman bile büyük biyolojik aktivite gösterir. Dokulara kuvvetle bağlanarak allerjik reaksiyonlara neden olur. Burun akıntısında ve balgam gibi salgılarda, solunum ve mide barsak yolu mukoza dokusunda da bulunur. Tüm IgE' nin ancak % 50'si serumdadır.

IgE'nin sentezi fetusta ll'nci haftada özellikle karaciğer ve akciğerde başlar. Anafilaktik, deriyi duyarlaştıran ve allerjik antikorlar bu gruptandır. IgE düzeyi genetik faktörler ve çevre uyarması ile çok değişmeler gösterir.
Muayene Maddesi: Serum.
Normal Değerler: mL/0 - 380 (39) IÜ.

Arttığı Haller:
1 — Allerjik hastalıklar (astma, saman nezlesi, egzema, parasi-
tozlar, mikozlar, vb.),
2 — Hiperimmunoglobulin E sendromu,
3 — Wiskott - Aldrich sendromu (poliklonal),
4 — IgE miyelomada (monoklonal).

Azaldığı Haller:
1 — Bazı ilerlemiş kanserler,
2 — Ataksia telanjiektazia,
3 — Bazı agamaglobulinemi olguları.

İnorganik Fosfor

Kanda bulunan fosforun çoğu organik ve inorganik fosfat, fosfat esterleri, ya da fosfolipid halindedir. Bu bileşim değişikliği nedeniyle sonuçların total inorganik fosfor olarak belirlenmesi daha geçerli olmaktadır.

Vücuddaki fosforun en büyük bölümü fosfat halinde kemiklerde bulunur. Serum fosfor yoğunluğu ise günün değişik saatlerine, mevsimlere, insanın biyo-fizyolojik periyodlarma göre farklılaşma gösterir. Kışın ve geceleri en düşük, sabahları ve Mayıs, Haziran aylarında en yüksektir. Yatak istirahatında % 0.5 mgm bir yükselme görülür.
Muayene Maddesi: Hemolizsiz serum.
Normal Değerler:
Bebeklerde : dL/4-6,5 mg, Çocuklarda : dL/4.5-5,5 mg, Erişkinlerde : dL/2.5-4.5 mg.
Arttığı Durumlar:
1 — Addison hastalığı,
2 — Hipoparatiroidi,
3 — Paget hastalığı,
4 — Multipl myeloma,
5 — Erime ile birlikte metastatik kemik tümörleri,
6 — Myelositer lösemi,
7 — Sarkoidoz,
8 — Böbrek yetmezliği,
9 — Akromegali,
10 — Diabet ketozu.
Ayrıca, androjen, büyüme hormonu, oral kontraseptif, D vitamini anması ve metisilin ve tetrasiklin nefrotoksisitelerinde de yükselir.
Azaldığı Durumlar:
1 — Hiperparatiroidi,
2 — Osteomalasi,
3 — Fanconi sendromu,
4 — Hiperinsulinizm,
5 — Steatorre,
6 — Albright tipi asidoz,
7 — GH eksikliği ile birlikte hipopituitarizm,
8 — D vitamini eksikliği,
9 — Akut alkolizm,
10 — Gram negatif bakteri septisemisi,
11 — Raşitizm.
Ayrıca anestetik, antikonvulzan, alüminyumlu antiasid, epinephrin, insülin, mitramisin ve oral kontraseptiv gibi ilaçların alınması.

Kalsiyüm

Organizmanın önemli iyonlarından biridir. Kemiğin ana madde¬sini oluşturmasından başka ATPaz, Lipaz vb. enzimlerin aktivatörü olarak etkir. Arttığı zaman permeabiliteyi azaltır. Sinir - kas impuls akımını yavaşlatır ve kalp adalesinin duyarlığını azaltır. Pıhtılaşma mekanizmasında da etkin bir rol oynar.
Muayene Maddesi:
a) Serum ve plazma (Kan alınırken önce kol bantı gevşetilip normal dolaşım sağlanmalı),
b) 24 saatlik idrar.
Normal Değerler: (Serum ve Plazmada)
Yenidoğan : dL/7 -12 mg.
Çocuk : dL/8.8-11 mg.
Erişkin : dL/8.4 -10.2 mg.
Bu değerler serum protein seviyesiyle paralel olarak dL/1 gm. protein için dL/0.8 mg. Ca olacak şekilde değişebilir.
Arttığı Durumlar s
1 — Hiperparatiroidi,
2 — Kemiğin primer ve metastatik habis tümörleri,
3 — Akciğer ve böbrek karsinomları,
4 — Sarkoidoz,
5 — İdiopatik hiperkalsemi,
6 — Paget hastalığı,
7 — Tirotoksikoz,
8 — Gerçek polisitemi,
9 — Mültipl myelom, lenfoma ve lösemiler, 10 — Akromegali.
Ayrıca, yüksek dozda D vitamini, alkali antiasit, estrojen, oral kontraseptif ve androjen alınması gibi durumlar. 15 dakikadan fazla ayakta durma da Ca seviyesinde % 4 - 7 oranında bir artışa yol açar.
Azaldığı Durumlar:
1 — Hipoparatiroidi,
2 — Spru ve kronik, şiddetli sürgünler,
3 — D vitamini eksikliği,
4 — Karaciğer sirozu,
5 — Alkolizm,
6 — Akut pankreatit,
7 — Kronik böbrek yetmezliği,
8 — Proksimal ve distal tübüler böbrek hastalıkları
9 — Pituiter ön lob yetmezliği,
10 — Magnezyum eksikliği,
11 — Cushing sendromu.
Ayrıca kortikosteroid, antikonvulsan, diüretik, insülin, glukagon, metisilin ve tetrasiklin gibi ilaçların alınması.

Kan Şekeri = GLİKOZ (GLİSEMİ)

Bir monosakkarit olan glukoz barsak yolu ile kana geçer. Kan şekeri insulin, gukagon, hipofiz, tiroid, böbreküstü korteks ve medullasından salgılanan hormonlardan büyük oranda etkilenir.


Muayene Maddesi :

Tam kan, plasma, serum. Tam kan sodyum florür (1 cc kan için mg hesabıyla) üzerine alınmalıdır.


Normal Değerler :
Uygulanan metoda göre az çok değişmek üzere dL/60 - 110 mg. L/4,4. - 6 mmol)

Arttığı Haller:

  1. Şekerli diyabet (Tip I ve II)
  2. Enfeksiyonlar
  3. Kafa içi arızaları (menenjit, ansefalit, tümörler, beyin kanamaları gibi)
  4. Yorucu fizik egzersizler
  5. Emosyonlar
  6. Şok
  7. Yanıklar
  8. Cushing sendromu
  9. Tireotoksikoz
  10. Feokromasitoma
  11. Akromegali ve jigantizm
  12. Akut ve kronik pankreatit
  13. pankreas tümörleri
  14. Hemokromatoz

Akut myokard infarktüsü. Ayrıca adrenalin, fenilnefrin, difenil hidantoin, oral kontraseptif, LSD, fizostigmin, izoniyazid, nikotinik asit, tiyazid alınması.

Azaldığı Haller:

  1. Kronik böbrek yetmezliği
  2. Glukagon yetersizliği
  3. Adrenal bezlerin kanseri, hipofiz yetmezliği
  4. Mide kanseri, mezotelyoma, karaciğer tümörü, sarkom ve fibrosarkomlar
  5. Ağır karaciğer hastalıkları
  6. Zehirlenmeler
  7. Addison hastalığı
  8. Hipotiroidi
  9. Post gastrektomi - dumping sendromu,

KLORÜR (CI-)

Klor organizmanın en önemli anyonudur. Diğer anyonlar ve protein klorürün vücud sıvılarında dağılışını kontrol eder. Büyük bir kısmı mide salgısı içeriğindeki klor asidine bağlı olarak bulunur. Birçok elektrolitde olduğu gibi sindirim salgılarıyla salgılanıp barsaklardan emilerek bir barsak - plazma dolaşımı halinde bulunur.

Muayene Maddesi: Serum, plazma ve 24 saatlik idrar.

Normal Değerler: (Serum ve plazmada). dL/320 - 390 mg (L/95 - 106 mEq). 

Arttığı Durumlar:

1 — Akut böbrek yetmezliği,
2 — Diyabetes insipidus,
3 — Dehidratasyon,
4 — Sürgünle birlikteki metabolik asidoz,
5 — Hipotalamus stimülasyonları,
6 — Adrenokortikal fonksiyon artışı,
7 — Salisilat zehirlenmesi. Ayrıca androjen, kortikosteroid, östrojen, metildopa, fenilbutazon alınması.

Azaldığı Durumlar :

1— Aşırı terleme, kusma ve diürez,
2— Alkalozla Dirlikteki potasyum kaybı,
3 — Nefrit,
4 — Su zehirlenmesi gibi hücre dışı sıvı hacmini arttıran durumlar, 
5 — Akut intermittent porfiri,
6 — Gebelik toksikozu,
7 — Addison krizi,
8 — Uygunsuz antidiüretik hormon sendromu.

Ayrıca, bikarbonat, kortikosteroid, kortikotropin, diüretik, teofilin ve uzun süre lakzatif alınması. 

Normal Değerler: (İdrarda). Çocuk : 24 saatte/53.25 -140 mg. (15-40 mEq) Erişkin: 24 saatte/390.5-887.5 mg. (110-250 mEq) 

Arttığı Durumlar : 

1 — Tuz alımında artış,
2 — Aşın diürez,
3 — Nefrit,
4 — Böbrek üstü korteks yetmezliği. Ayrıca diüretik, dijital, izosorbid ve viomisin alınması. 

Azaldığı Durumlar :

1 — Tuz alımında azalma,
2 — Adet öncesi tuz ve su retansiyonu,
3 — Böbrek dışı yolla aşırı tuz kaybı (kusma, sürgün, terleme),
4 — Böbrek üstü korteksi hiperfonksiyonu,
5 — Tuz retansiyonuna yol açan durumlar (ödem, ameliyat travması) . 

Ayrıca, kortikosteroid, epinefrin, asetazolamid gibi ilâçların alınması.

KREATIN FOSFOKİNAZ (CPK) = KREATİN KİNAZ (CK)

CPK kalp, iskelet kası ve beyin dokusunda yüksek konsantrasyon¬larda bulunan bir enzimdir. MM, MB, BB adı verilen üç izoenzimi var¬dır. MM (CK-3) iskelet ve kalb kasında, BB (CK-l) beyinde, MB (CK-2) ise kalp kasında bulunur.

Muayene Maddesi: Serum (buzlukta saklanmalı), CKP-BB için monotiyo gliserol katılmalı).

Normal Değerler :
Kadın: L/95-140 Ü Erkek: L/40-174 Ü
CK-l: O-Eser
CK-2: <% 5 total CPK
CK-3: <% 94 total CPK

Arttığı Durumlar :
1 — Myokard infarktüsü,
2 — Progressif müsküler distrofi,
3 — Crush sendromu,
4 — Hemofili,
5 — Serebro vasküler aksidanlar,
6 — Nekrotik gliyoma,
7 — Serebral iskemi ve anoksi,
8 — Hipotermi,
9 — Tetanus,
10 — Karbon monoksid zehirlenmesi,
11 — Emetin tedavisi,
12 — Klofibrat tedavisi,
13 — Direkt akımla yapılan şok, travma,
14 — Karbenoksolon tedavisi,
15 — Hipotiroidi,
16 — Kronik alkolizm,
17 — Akut manik depresif hastalık,
18 — Hipotonik ilaçlara bağlı uzamış koma,
19 — Dermatomyozit,
20 — Polimyozit.
Ayrıca intravenöz eroin, intramüsküler ampisilin veya karbenisi-lin uygulaması.
CPKMB'nin total CPK'mn % 4'ünden fazla olması akut myokard infarktüsü için diyagnostiktir. CPKMB'nin yüksek bulunması yalnız myokard nekrozunda görülür, İskemik kalp hastalıklarında CPKMB artmaz.

Kreatinine

Asit aminlerden başlıcaları karaciğerde yapılıp kreatin halinde dolaşıma salgılanır. Kaslar dolaşımdaki bu maddeyi kreatin fosfat yapmak üzere belirli bir oranda kullanırlar. Kreatin fosfatın metabolik artığı kreatinindir. Kreatinin bu haliyle böbrekden idrar ile çıkarılır. Diyetten etkilenmediği için böbrek fonksiyonunun göstergesi olarak üreden daha anlamlıdır.

Muayene Maddesi: Plasma ve serum.
Normal Değeri: dL/0.5-1.2 mg.

Arttığı Haller :
1 — Böbrek bozuklukları,
2 — İdrar akımını engelleyen böbrek altı idrar yolu tıkanıklık-
ları,
3 — Akut akromegali,
4 — Hipertiroidi,
5 — Jigantizm.

Azaldığı Haller
1 — Kas distrofisi,
2 — İleri yaşlılık,
3 — Kas kitlesinin azaldığı erimeler,
4 — Gebelik.

LAKTİK DEHİDROGENAZ (LDH)

LDH birçok dokuda bulunan ve bu dokuların zarar görmesi ha¬linde seruma geçen bir enzimdir. LDH'm hangi dokudan kaynaklandı¬ğı izoenzimleri (LDHı , LDEfr , LDH3, LDH< ve LDHs) nin tayini ile gös¬terilebilir.
Muayene Maddesi: Serum, plazma (heparinli, ya da EDTA'Iı, he-molizden sakmılmah).

Normal Değeri: 37°C'de çalışıldığı zaman 210-420 Ü/piruvattan laktat).

Arttığı Durumlar:
1 — Megaloblastik anemi, pernisiyöz anemi,
2 — Lösemi,
3 — Hemolitik anemi,
4 — Orak hücreli anemi,
5 — Lenfoma,
6 — Viral hepatit, I — Siroz,
8 — Şok,
9 — Hipoksi, 10 — Aşırı hipertermi, :: — Tıkanma sarılığı,
12 — Konjestif kalp yetmezliği,
13 — Akut myokard infarktüsü,
14 — Akciğer infarktüsü,
15 — Böbrek hastalıkları,
16 — Kas hastalıkları.

Hemolizli kanda LDH yüksek bulunur. Ayrıca anestezi yapan maddeler, dikumarol, etil alkol, narkotik analjezikler, nitrofurantoin, kinidin ve sulf anamidler gibi ilaçların alınması da LDH seviyesini yükseltir.
Üre, okzalat ve nikotinamid-adenin-dinükleotid (NADH) alınması LDH seviyesini düşürür.

LDH İzoenzimleri:
LDHı ve/veya LDH2, akut myokard infarktüsü, pernisiyöz anemi, hemolitik anemi, megaloblastik anemi, orak hücreli anemi, akut re¬nal kortikal nekroz ve her türlü hemolitik olayda.
LDHı teratom, seminom ve over disgerminomunda.
LDH2,3,4 pulmoner tromboemboli ve tekrarlanan transfüzyon gibi aşırı trombosit yıkımına yol açan durumlarda ve ayrıca infeksiyöz mononükleoz, lenfoma ve lenfositik lösemi gibi lenfositer sistemle ilgili patolojilerde.
LDH5 ise iskelet kası travmalarında, iltihabi veya dejeneratif kas hastalıklarında, siroz, akut ve kronik hepatit, karaciğer konjestiyonu gibi karaciğer parankimini zedeleyen durumlarda yükselirler.

LDL-Kolesterol

.

LİTYUM

Lityum karbonat mani nöbetlerinin tedavisinde kullanılan bir maddedir ve genellikle uzun süre uygulanır. Ancak serumda belli bir sınırın üstünde tahammülsüzlük belirtileri gösterir. Bu toksik etki tre-mor, ataksi, uyuklama hali, bulantı kusma gibi bozukluklara yol açar. Bu sebeple Lityum tedavisinde belli aralıklarla serum lityum seviye¬sinin ölçülmesi gerekir.
Muayene Maddesi: Serum.
Normal Değeri: Negatif.
Müspet Bulunduğu Haller: Lityum tedavisi.
Tahammül Sınırı;
Erişkinde : L/0.6 -1.2 mEq.
Yaşlı ve çocuklarda: L/0.6 - 0.8 mEq.
Kritik Düzey:
Yaşlı ve çocuklarda: L/>2 mEq.

Microalbumin

.

POTASYUM (K+)

Potasyum vücudda özellikle kan ve doku hücrelerinde bulunur. Hücre içi asit - baz dengesini ve osmotik basıncı düzenler. Diürezi art¬tırır; bazı enzimlerin aktivatörü olarak metabolizmaya etkir.

Muayene Maddesi: Hemolizsiz serum, plazma ve 24 saatlik idrar.

Normal Değerler: (Plazma ve Serum)
dL/16 - 22 mg. (L/3.5 - 5 mEq.)

Arttığı Durumlar :
1 — K alınışının artması,
2 — Vücud içi hemoliz,
3 — Ağır doku harabiyeti,
4 — Diyabetik ketoz,
5 — Akut, kronik böbrek yetmezliği, (GFR<5 ml/dh),
6 — Anafilaksi,
7 — Addison hastalığı,
8 — Renin - anjiotensin - aldonteron sisteminin hipofonksiyonu,
9 — Na eksikliğine yol açan durumlar.
Ayrıca, siklofosfamid vb. antineoplastik ilaçlar, aminokaproik asit, heparin, epinefrin, histamin, izoniazid, diyet tuzu, potasyum, penisi¬lin vb. ilaçların alınması.

Azaldığı Durumlar :
1 — K alınışının azalması,
2 — K kaybının artması (kusma, sürgün, barsak fistülü, tübüler
böbrek asidozu ve yetmezliği, Fanconi, Cushing ve Bartter sendromları),
3 — Alkalozla birlikte pilor darlığı,
4 — Ailevi periyodik paralizi.

Ayrıca insülin ve glikoz uygulaması; Amfoterisin, aminosalisi-.:k asit, karbenisilin, kortikosteroid, salisilat, kortikotropin, diüretik alınması.

Normal Değerler: (idrarda)
24 saatte 25 -125 mEq. (98 - 489 mgm).

Arttığı Durumlar:
1 — Aldosteronism,
2 — Primer böbrek hastalıkları.
Ayrıca, kortikosteroid, kortikotropin, desoksikortikosteron, kar¬benisilin, penisilin, diüretik vb. ilaçların alınması.
Azaldığı Durumlar:
Genel anestetiklerin, ve alanin, epinefrin, büyüme hormonu gibi ilaçların alınması.

sGOT (SERUM GLUTAMİK OKSALASETİK TRANSAMİNAZ)

sGOT (SERUM GLUTAMİK OKSALASETİK TRANSAMİNAZ) = ASPARTAT AMİNOTRANSFERAZ (AST)

SGOT özellikle kalp, karaciğer ve iskelet kasında bulunan bir enzimdir. Karaciğer hastalıklarında, özellikle akut ve kronik hepatitte hücre yıkımı yüzünden SGOT yükselir ve bu enzim tayini ile hastalığın seyri izlenebilir.

Muayene Maddesi: Serum. Normal Değeri : L/40 Ü'den az.

Arttığı Durumlar:

I. Kalp Hastalıkları

  1. Akut miyokard infarktüsü (SGOT > SGPT),
  2. Konjestif kalp yetmezliği
  3. Akut romatizmal ateş
  4. Kalp ameliyatları
  5. Kalp kateterizasyonu ve anjiyokardiyografi
  6. Eksternal kalp masajı.

II. Karaciğer Hastalıkları

  1. Viral hepatit (SGPT > SGOT)
  2. Toksik hepatit
  3. İnfiltratif karaciğer hastalıkları (karsinom, lösemi, lenfcr ma) ve granülomatöz infiltrasyon
  4. Kolanj it, intra ve ekstrahepatik tıkanma
  5. İnfeksiyöz mononükleoz
  6. Siroz (bazan normal de olabilir)
  7. îlaca bağlı (özellikle izoniyazid, rifampisin, salisilat) karaciğer bozuklukları
  8. Kronik hepatit

III. Akut Pankreatit
IV. Travmatik Kas Zararı

  1. Barsak infarktı
  2. Barsak ameliyatı
  3. Crush sendromu
  4. İrradiyasyon
  5. Sıcak çarpması
  6. Direkt elektrik akımı ile yapılan şok
  7. întramüsküler enjeksiyon
  8. Karbon monoksit zehirlenmesi.

V. Diğer

  1. Psödohipertrofik kas distrofisi
  2. Dermatomyozit ve polimyozit
  3. Akut gut
  4. Myoglobinüri

sGPT

.

SODYUM (Na+)

Sodyum plazmanın başlıca bazıdır; asit-baz dengesi ve osmotik basıncı sağlama açısından da fiziko-kimyasal aktivite gösteren en önemli elementidir. Vücutta özellikle hücre dışı sıvılarda iyon olarak bulunur. Total sodyumun 1/3'ü kemiklere bağlıdır.
Organizmayı su kaybından korur. Kasın normal uyarılımım sağlar ve hücre permeabilitesini dengeler. Cl- ve HCO~3 ile birlikte de asit-baz dengesini düzenler.

Muayene Maddesi:
Hemolizsiz serum ya da plasma (plasma için ancak heparin kullanılabilir) ; ve idrar.

Normal Değerler (Serumda)
L/136-146 mEq (dL/315 - 330 mg).

Arttığı Durumlar :
1 — Aşırı su kaybı ve su alımının azalması,
2 — Hiperaldasteronizm,
3 — Cushing hastalığı,
4 — Aşırı Na tedavisi.
Ayrıca androjen, kortikosteroid, ACTH, estrojen, oral kontrasep-tif ve NaHCC>3 li antiasit alınması.

Azaldığı Durumlar:
1 — Na kaybı (aşın kusma, sürgün, terleme),
2 — Adrenokortikal yetmezlik,
3 — Konjenital adrenal hiperplazi,
4 — Metabolik asidoz,
5 — Böbrek yetmezlikleri,
6 — Hipoaldosteronizm,
7 — Ödem ve asit (kalp, karaciğer, böbrek kaynaklı) hallerinde
sulanma hiponatremisi),
8 — Nefrotik senctrom,
9 — Akciğer infeksiyonları,
10 — Hiperproteinemi ve hiperglisemi halleri,
11 — Uygunsuz ADH salgılanması,
12 — Diabetik ketoasidoz,
Aşırı kanama, Barsak tıkanması, peritonit, Addison
Ayrıca diüretik, siklofosfamid, heparin v.b. ilaçların alınması.

Normal Değerler (İdrarda)
24 saatte 8-15 gm (NaCl olarak) 4.3 - 5 gm (Na+ olarak)

Arttığı Durumlar :
1 — Na alınmasında artış,
Menstruasyon sonu diürez,
3 — Böbreküstü yetmezliği,
4 — Tübüler asidoz,
Diyabetes mellitus, • — Alkaloz.
Aynca diüretik, heparin, lityum, tetrasiklin alınması.

Azaldığı Durumlar:
1 — Böbrek dışı sodyum kaybı,
2— Yeterli su alınmasına karşın sodyum alınmasında azalma,
3 — Menstruasyon öncesi fizyolojik sodyum tutulması,
4 — Cerrahi ameliyatlardan sonraki ilk iki günde görülen stres
sendromu,
5 — Diürez sonucunda,
6 — Glomerül süzüntüsünün azaldığı hallerde, (konjestif kalp
yetmezliği v.b.),
7 — Böbrek üstü korteksi hiperfonksiyonu.
Ayrıca kortikosteroid, epinefrin, diazoksid gibi ilaç alınmaları.

Total Kolesterol

Kolesterol steroid bir alkoldür. Hidrokarbon yan zinciri nedeniyle lipid özelliği gösterir. Organizmada Asetil CoA'dan sentez edilir ve ayrıca besinlerle de alınabilir. Total kolesterolün % 60 - 80'i ester halinde bulunur. Ester kolesterol karaciğerde kolesterolün yağ asitleri ile birleşmesi sonucu oluşur.

Muayene Maddesi : Serum veya plazma. (EDTA, Heparin).

Normal Değerler :
45 yaş'a kadar dL/120-260 mg. 45 - 60 yaş dL/140 - 300 mg. (Ortalama dL/140-250 mg).

Arttığı Durumlar:
1 — Ha, Ilb ve III. tip hiperlipoproteinemi,
2 — Hepatosellüler hastalıklar,
3 — Karaciğer içi ve dışı safra stazı,
4 — Glomerulonefrit, nefrotik sendrom, kronik böbrek yetmezli-
ği.
5 — Gut,
6 — Hipotiroidi,
7 — Diabetes mellitus,
8 — Alkolizm,
9 — Esansiyel hipertansiyon,
10 — îskemik kalp hastalığı,
11 — Pankreas ve prostat tümörleri,
12 — Gebelik,
13 — Glikojen depo hastalığı,
14 — Disglobulinemiler.
Ayrıca kortikosteroidler, androj enler, epinefrin ve meprobamat gibi ilaçların alınması.

Azaldığı Durumlar:
1 — Karaciğer karsinomu,
2 —- Hepatosellüler nekroz,
3 — Tangier hastalığı,
4 — Hipertiroidi,
5 — Hemofili ve bazı anemiler,
6 — Absorbsiysn ve beslenme bozuklukları,
7 — Geniş yanıklar,
8 — Kronik obstrüktif akciğer hastalıkları,
9 — Barsak lenfanjiektazisi, 10 — Romatoid artrit.

Ayrıca Kanamisin, Neomisin, Klortetrasiklin, Azotiyopirin ve Kolşisin gibi ilaçların alınması.

Total Protein

.

TRİGLİSERİD (TG)

Gliserol'ün üç alkol grubunun yağ asitleri ile yaptığı esterlerdir. Dış kaynaklı (ekzojen), ya da iç kaynaklı (endojen) olabilirler. Dış kaynaklı trigliseritler şilomikronlarla, iç kaynaklı trigliseritler ise Betalipoprotein fraksiyonu ile taşınırlar.
Trigliseritler vücuda enerji sağladığından tayinleri dinamik me¬tabolizma hakkında bilgi verebildiği gibi, yüksek trigliserit düzeyinin arteriyoskleroz ve kardiyo-vasküler hastalıklara yatkınlık oluşturma¬sı bakımından da önem taşır.

Muayene Maddesi:
Serum ya da plasma.

Normal Değerler:
30 - 49 yaş : dL/10 -160 mg, 50 - 59 yaş : dL/10 -190 mg, 60 - 70 yaş : dL/10 -170 mg.

Ortalama olarak : erkekte dL/40 -160 mg, kadında dL/35-135 mg.

Arttığı Durumlar:
1 — Ha tipi dışındaki hiperlipoproteinemiler,
2 — Karaciğer dışı safra yolu tıkanıklığı,
3 — Biliyer ve alkolik siroz,
4 — Viral hepatit,
5 — Akut ve kronik pankreatit,
6 — Kronik böbrek yetmezliği, nefrotik sendrom,
7 — Akut miyokart infarktüsü,
8 — Kronik iskemik kalp hastalığı,
9 — Diyabetes mellitus,
10 — Gut,
11 — Hipotiroidi,
12 — Down sendromu,
13 — Glikojen depo hastalığı tip I, IV.
Ayrıca, kortikosteroid, estrojen, alkol alınması. Karbonhidratdan zengin beslenme ve gerginlik (stres).

Azaldığı Durumlar:
1 — Hipolipoproteinemi,
2 — Serebral infarktüs,
S — Beslenme bozuklukları, - Barsak lenfanjiektazisi, S — Absorbsiyon bozuklukları, t — Akciğerin kronik obstriktif hastalıkları, 7 — Hipertiroidi.
Ayrıca, yüksek dozda C vitamini, heparin, asparaginaz, kenade .-: asit ve klofibrat alınması.

Troponn I

.

Üre

ÜRE (KANDA) (AZOTEMİ)
Kanda üre tayini üre azotu ve üre olarak yapılmaktadır. Kan üre azotu (BUN) daha sık kullanılmaktadır.
Azotlu maddelerin metabolizmasının son ürünü olan üre böbrekler kanalıyla çıkarıldığı için üre tayini böbrek bozukluklarının derecesini anlamada yararlıdır.
Muayene Maddesi:
Serum ya da plazma.
Normal Değerler:
BUN dL/ 8 -18 mg. Üre dL/20-40 mg.
Arttığı Haller:
1 — İdrar yolları tıkanması,
2 — Akut ve kronik böbrek yetmezlikleri,
3 — Konjestif kalp hastalıkları,
4 — Kusma, diyare, fazla terlemelere bağlı su ve tuz kaybı,
5 — Protein katabolizmasmm arttığı haller,
6 — Yanıklar, şok,
7 — Yüksek protein diyetleri.
Azaldığı Haller:
1 — Düşük protein, yüksek karbonhidrat diyeti,
2 — Ağır karaciğer harabiyeti,
3 — Gebeliğin son ayları,
4 — Akromegali,
5 — İlaç zehirlenmeleri.

Ürik Asit

Ürik asit, pürin metabolizmasının son ürünü olup çoğunluğu vücuttan böbrekler kanalıyla atılır.
Muayene Maddesi:
Serum.
Normal Değeri :
Kadın: dL/3-7 mg. Erkek : dL/4 - 8.2 mg.
Arttığı Haller:
1 — Damla (gut) hastalığı,
2 — İleri böbrek hastalıkları,
3 — Lösemi,
4 — Multipl miyelom,
5 — Işın tedavisi,
6 — Akut enfeksiyonlar,
7 — Hemolitik anemiler,
8 — Pernisiyöz anemi,
9 — Primer ve sekonder polisitemi,
10 — Primer hiperoksalüri,
11 — Hipoparatiroidi,
12 — Kurşun zehirlenmesi,
13 — Tip III hiperlipoproteinemi.
Azaldığı Haller:
1 — Wilson hastalığı,
2 — Falkoni sendromu,
3 — Akromegali,
4 — Hodgkin hastalığı.
Ayrıca allopurinol, dicumarol, kortizon, probenesid, fenilbutazon, salisilatlar gibi ilaç alınması.

HEMATOLOJİ

.

TAM KAN SAYIMI

Kan sayımı deyimi ile hemoglabin (Hb), hematokrit (Hct), eritrosit ve lökosit sayısı kastedilir. Kan sayımı kanla ilgili olsun veya olmasın birçok hastalıktan etkilendiği için bu test laboratuarda en sık kullanılan testlerden biridir.

Hemoglobin (Hb)

Hb 4 hem ve 1 globin molekülünden oluşur; eritrositler içinde bulunur ve oksijen ve karbondioksitin taşınmasını sağlar. Eritrositin katı bölümünün yaklaşık 1/3'ü Hb.'dır.

Muayene Maddesi: Kapiller kan.

Normal Değeri:

................ Erkek ........... Kadın gr.
erişkin...... 14.2 -17.40 .... 12.8 -15.9
<12 yaş... 10.9 -14.4 ..... 10.7 -14.3
>12 yaş... 11.4 -16.7 .... 10.4 - 15.4

Hb erişkin erkekde ortalama 16 gm, kadında 14.4 gm.'dır. Hb. g. olarak ve % olarak ifade edilebilir. % 100 Hb. 14.5 gm. Hb'e uymaktadır.

Hematokrit (Hct)

Hematokrit eritrositlerin hacminin tüm kan hacmına olan oranlarının % olarak ifadesidir. Bu test basit olması ve hata kaynaklarının az olması nedeniyle eritrosit ve Hb sayımları¬na göre çok daha güvenilen sonuçlar verir.

Takribi bir hesapla % 1 hematokrit % 0.34 g Hb ve 107.000 eritro¬site tekabül eder.

Muayene Maddesi: Kapiller kan veya tam kan (antikoagülanlı).

Normal Değeri:
Erişkin erkek : % 42 - 52
Erişkin kadın : % 36 - 46
Yeni doğan : % 52 - 60

Eritrosit (Alyuvar)

Eritrositler disk şeklinde, bikonkav, protein ve lipid yapısında olup Hb taşıyan çekirdeksiz hücrelerdir. Kemik iliğinde yapılırlar.

Muayene Maddesi: Kapiller kan.

Normal Değeri:
Erişkin erkek : mm3/4.2 - 5.4 milyon
Erişkin kadın : mm3/3.8 - 5.2 milyon
Yeni doğan : mm3/4.8 - 7.1 milyon

Eritrosit, Hb ve Htc'in Arttığı Durumlar:
1 — Yüksek yerlerde yaşama (dağ hastalığı),
2 — Pick - Wick sendromu,
3 — Siyanozlu kalb hastalıkları,
4 — Kronik akciğer hastalıkları,
5 — Bazı hemoglobinopatiler,
6 — Renal arter darlığı,
7 — Üreter tıkanması,
8 — Hipernet'rom,
9 — Hepatoma,
10 — Serebellar angioblastm, astrosıtoma, glioblastoma,
11 — Uterus fibromu,
12 — Polisitemiya vera,
13 — Deludratasyon diuretik tedavisi, kusml, diyare, yanık, terleme.
14 — Stres polisitemisi.

Eritrosit, Hb ve Htc'in Azaldığı Durumlar:
1 — Akut ve kronik kan kayıpları,
2 — Eritrosit yapım bozuklukları,
3 — Eritrosit yıkımının arttığı durumlar.

Eritrosit İndeksleri:
Eritrosit indeksleri ortalama eritrosit hacmi, Hb miktarı ve Hb konsantrasyonunu ölçmek amacı ile kullanılır. Bu sayede anemilerin mikrositer, normositer veya makrositer, hipokrom, normokrom veya hiperkrom olduğu ortaya çıkarılır. Ancak indeks hesaplanırken basit yöntemlerle elde edilen eritrosit ve Hb sonuçlarının kullanılması, bu yöntemlerdeki yüksek hata paylan nedeniyle iyi sonuç vermez. Oto¬matik sayıcılar ve fotometrik yöntemlerin kullanılmasıyla elde edilen indeksler anlam taşırlar.

Lökosit (Akyuvar)

Lökositler çoğunluğu kemik iliği, lenf bezi ve dalakda yapılan ve en önemli görevi vücudun enfeksiyonlara ve dış etkenlere karşı ko¬runmasını sağlamak olan renksiz çekirdekli hücrelerdir.
Lökosit Formülü: Bu formül perifer kanı yaymasında nötrofil, eozinofil, bazofil, lenfosit ve monositler sayılarak yapılır. Genellikle 200 hücre sayılır ve bundan mutlak sayı ve oranlar hesaplanır. Peri-ferde az hücre bulunması halinde daha az sayıdaki hücre sayılarak yüzdeleri hesaplanır. Bazı hastalıklarda beyaz serinin genç hücreleri de formülde görülür.

Muayene Maddesi: Kapiller kan.
Muayene Maddesi: Kapiller kan.
Tüm Lökosit 7000 4000 10000
Çomak Çek. Nötrofil • 1 - 10 520 40 1000
Parçalı Çek. Nötrofil 25- 65 3000 1100 6050
Eozinofil 0,3- 5 150 0 700
Bazofil 0.6- 1.8 30 0 150
Lenfosit 20 - 53 2500 1500 4000
Monosit 2.4- 11.8 430 200 950

Nötrofil Lökositlerin Arttığı Durumlar :
1 — Akut iltihaplar, lokal iltihaplar, sepsis,
2 — Akciğer infarktı,
3 — Akut myokard infarktı,
4 — Yanık,
5 — Kanama,
6 — Diabet ketoasidozu,
7 — Akut böbrek yetmezliği,
8 — Zehirlenme,
9 — Myeloproliferatif hastalıklar,

10 — Dehidratasyon,
11 — Habis tümörler, bazı lösemiler,
12 — Fulminan hepatit,
13 — Eklampsi,
14 — Travma,
15 — Gut,
16 — Kollagen doku hastalıkları: dermatomyozit, periarteritis nodoza, sistemik lupus eritematozus, romatoid artrit.

Ayrıca fenasetin, adrenalin, digital alınması.
Nötrofil Lökositlerin Azaldığı Durumlar:
1 — Radyoterapi ve kemoterapi,
2 — Aplastik anemi,
3 — Alösemili ve sublösemili lösemiler,
4 — Hipersplerizm,
5 — Myeloskleroz,
6 — Myelofitizik anemiler,
7 — Agranülositoz,
8 — Anaflaktik şok,
9 — Hipotiroidi,

10 — Paroksismal gece hemoglobinürisi,
11 — Demir eksikliği anemisi,
12 — Hipopituitarizm,
13 — Viral ve bazı bakteriyel infeksiyonlar : tifo, paratifo, Bruselloz, Kala Azar, kızamık, hepatit, miliyer tüberküloz.

Ayrıca antiepileptik, oral antidiyabetik, analjezik antitiroid ilaçlar, bazı antibiyotik ve tranklizan alınması.
Eozinofil Lökositlerin Arttığı Durumlar :
1 — Allerji,
2 — Parazitozlar,
3 — Bazı deri hastalıkları,
4 — Bronş astması,
5 — Periarteritis nodoza,
6 — Eozinofilik lösemi,
7 — Loeffler sendromu,
8 — Eozinofilik fasiitis,
9 — Bazı habis tümörler,
10 — Splenektomi sonrası,
11 — Addison,
12 — Kore,
13 — Eritema multiforme,
14 — Tropik eozinofili.
Eozinofil Lökositlerin Azaldığı Durumlar :
1 — Stres,
2 — Cushing hastalığı,
3 — Akromegali,
4 — Aplastik anemi,
5 — Sistemik lupus eritematozus.
Ayrıca kortikosteroid, adrenalin, efedrin ve insulin kullanılması. Bazofil Lökositlerin Arttığı Durumlar :
1 — Hemolitik anemiler,
2 — Hipotiroidi,
3 — Kronik myeloid lösemi,
4 — Myeloskleroz,
5 — Polisitemia vera,
6 — Aşırı duyarlılık reaksiyonları.
Bazofil Lökositlerin Azaldığı Durumlar :
1 — Akut anemi,
2 — Doku nekrozu,
3 — Allerji,
4 — Hipertiroidi,
5 — Cushing hastalığı,
6 — Akut myokard infarktüsü,
7 — Lökomoid reaksiyonlar,
Ayrıca kortikosteroid kullanılması. Lenfositlerin Arttığı Durumlar. 1— Akut infeksiyonlar,
2 — Kronik infeksiyonlar: tüberküloz, Bruselloz, sifilis, tifo, boğ-
maca, akut viral hepatit, infeksiyöz mononükleoz, influenza.
3 — Kronik lenfoid lösemi,
4 — Waldenstörn makroglobulinemisi,
5 — Sezary sendromu,
6 — Hipertiroidi,
7 — Addison hastalığı,
8 — Hipopituitarizm,
9 — Myastenia gravis, 10 — Multipl myelom.
Lenfositlerin Azaldığı Durumlar :
1 — Üremi,
2 — Sistemik lupus eritamatozus,
3 — Hodgkin hastalığı,
4 — Miliyer tüberküloz,
5 — İmmun yetmezlik sendromları,
6 — Radyoterapi ve kemoterapi,
7 — Cushing hastalığı.
Ayrıca kortikosteroid alınması. Monositlerin Arttığı Durumlar :
1 — Tüberküloz,
2 — Bruselloz,
3 — Tifo,
4 — İnfeksiyöz mononükleoz,
5 — Bakterili endokardit,
6 — Sıtma,
7 — Kala Azar,
8 — Tifüs,
9 — Hodgkin hastalığı, nodüler kistiosilik lenfoma,
10 Akut monositer, myelomonositer lösemiler,
11 Kollagen doku hastalıkları,
12 Hipertroidi,
13 Kolitis ülseroza ve Crohn hastalığı.

Trombosit

Trombositler, 2 - 5/A çapında yuvarlak veya oval biçimde olup megakaryositlerin parçalanması ile ortaya çıkarlar. Trombosit sayısı 70.000'in altına inince kanama riski yükselir.

Muayene Maddesi:
Tam kan (EDTA'lı) veya kapiller kan. (silikonlu tüpe alınmalı).

Normal Değeri: mm3/150.000 - 400.000.

Arttığı Durumlar:
I. Trombositoz (mm3/400.000 - 800.000).
1 — Kanama sonrası,
2 — Cerrahi girişimler,
3 — Splenektomi,
4 — Demir eksikliği,
5 — Kronik iltihabi hastalıklar,
6 — Karsinomlar ve hodgkin hastalığı.
II. Trombositemi (mm3/ > 800.000).
1 — Polisitemiya vera,
2 — Myeloskleroz,
3 — Kronik myeloid lösemi,
4 — Esansiyel trombositemi.
Azaldığı Durumlar: I. Yapım eksikliği:
1 — Kemik iliğinin kimyasal maddeler, radyasyon ve infeksiyon sebebiyle zarar görmesi,
2 — Edinsel veya konjenital kemik iliği yetmezliği (Fanconi
sendromu, amegakaryositoz, Wiskott - Aldmich sendromu, May-Hegglin anomalisi),
3 — Kemik iliği infiltrasyonu (tümör, lösemi, lenfoma, fibro-
sis),
4 — Trombopoetin eksikliği,
5 — Vitamin B12, folik asit eksikliği,
II. Yıkımın artışı:
1 — Splenomegali,
2 — Hipotermik anestezi,
3 — Antikorlar (otoantikorlar, idiyopatik trombositopenik
purpura, sistemik lupus eritematozus, hemolitik anemi¬ler, lenforetiküler hastalıklar),
4 — Transfüzyon sonrası,
5 — Enfeksiyon,
6 — Kalb kapağı protezi,
7 — Dissemine intravasküler koagülasyon,
8 — Trombotik trombositopenik purpura,
9 — Aşırı kanama,
10 — Kronik böbrek yetmezliği.

Ayrıca kemoterapi, bazı analjezikler (fenasetin, antipirin, aspirin, asetaaminofen, oksifenbutazon, kodein, meperidin, kinin), antibiyotik-( penisilin, sefalotin, kloramfenikol, eritromisin, rifamisin, streptomisin, tetrasiklin, izoniyasid), sülfonamidler, psikotropik ajanlar (barbitürat , meprobomat, desimipramin) diüretikler (tiyazid, diazoksit, civalı diüretikler) hipoglisemik ajanlar (insulin, tolbutamid, klorpropamid). Antikonvülzanlar (fenitoin trimetadon, parametadon) ağır metaller ve antihistamin alınması.

KOAGULASYON

.

Protrombin Zamanı (PT)

Bu test doku faktörü ve kalsiyum eklenen plazmanın pıhtılaşma geçen süreyi ölçer.

Muayene Maddesi: 1:9 oranında sodyum sitratlı tam kan. (oda sıcaklığında 2, 4 C da 4 saatdan fazla bekletilmemeli).

Normal Değeri: Kullanılan tromboplastine göre değişir. Genellikle 11-15 saniyedir. % olarak da ifade edilir.

Uzadığı Durumlar :
1 — Karaciğer hastalıkları,
2 — K vitamini eksikliği,
3 — Dissémine intravasküler koagulasyon,
4 — Fibrinojenoliz,
5 — Amiloidoz,
6 — A hipervitaminozu,
7 — Antitrombin ve antitromboplastin artışı,
8 — Pankreas başı karsinomu,
9 — Reye sendromu,
10 — îdiyopatik miyeloid metaplazi,
11 — Dolaşan antikoagulanlarm varlığı, (Heparin ve Cumarin tü-
revlerinin alınması),
12 — Faktör II, V, VII, X'un eksikliği (normal değerinin % 40'm
altına inmesi).

Fibrinojen

Fibrinojen 3 polipeptid zincirinden oluşan bir proteindir. Trom-bin etkisiyle fibrine dönüşür ve böylece trombosit tıkacının süreklilik kazanmasını sağlayarak kanamayı durdurur.

Muayene Maddesi: Plazma (sodyum sitratlı)

Normal Değeri :
Yeni doğan : dL/25-300 mg. Erişkin : dL/200-400 mg.

Arttığı Durumlar :
1 — Multipl myeloma,
2 — Karsinomlar,
3 — Kronik böbrek yetmezliği,
4 — Gebelik,
5 — Menstruasyon,
6 — Kompanse dissémine intravasküler koagulasyon,
7 — İltihabi durumlar (romatizmal ateş, pnömoni, septisemi, tüberküloz) ,
8 — Nefrotik sendrom,
9 — Yanıklar.

Ayrıca östrojen, oral kontraseptif kullanılması. Azaldığı Durumlar :
1 — Karaciğer hastalıkları,
2 — Dissémine intravasküler koagulasyon,
3 — Herediter afibrinojenemi ve disfibrinojenemi.

Ayrıca anabolik steroid, L-asparaginaz, streptokinaz, ürokinaz ve heparin kullanılması.

Kanama Zamanı

Kanama zamanı parmak ucu, kulak memesi veya topuğun standart bir iğne ile delindikten sonra kanamanın kendiliğinden durması için geçen zamandır. Trombosit fonksiyon bozuklukları ve damar bozukluklarını ortaya çıkarmak amacıyla kullanılır. Pıhtılaşma hatalarında ise genellikle normaldir. Bu test sayesinde kapillerlerin kontraksiyonu hakkında da bilgi edinilir.

Normal Değeri: 1 - 4 dakika (Duke) ,1-9 dakika (Ivy).

Uzadığı Durumlar :
1 — Trombositopeni,
2 — von "Willebrand hastalığı,
3 — Uzun süreli antikoagulan kullanımı,
4 — Trombosit fonksiyon bozuklukları,
5 — Dissemine intravasküler koagulasyon,
6 — Kronik böbrek yetmezliği,
7 — Bazı bağ dokusu hastalıkları,
8 — Ciddi metabolik asidoz,
9 — Herediter afibrinojenemi,
10 — Safra yolları tıkanıklığı (bazı olgular),
11 — K vitamini eksikliği.
Ayrıca aspirin, karbenesilin, dekstran, dipiridamol, non - steroid antienflamatuar ilaçlar, penisilin G, streptokinaz, streptodornaz, sul-finpirazon, ürokinaz alınması.

Bu test ameliyata alınacak tüm hastalarda yapılmalıdır. Kanama zamanı von Willerbrand hastalığı ile hafif hemofilin ayırıcı tanısına yardımcıdır.

Test yapılırken yerel bir venanın delinmesi suni olarak kanama süresinin uzamasına yol açılabilir.

Pıhtılaşma Zamanı (CT)

Pıhtılaşma zamanı pıhtılaşmada rol oynayan faktörlerin bir kısmının eksikliği veya yokluğu hallerinde veya pıhtılaşmaya engel olan ilaçların kullanıldığı durumlarda uzar. CT çok hassas bir test olmadığı için intrensek pıhtılaşma sistemindeki bozuklukların ortaya çıkarılmasında tek başına yetersizdir.

Muayene Maddesi: Tam kan. Test kan alınınca hemen yapılmalıdır. Kan köpürtülmemeli, kullanılan aletler çok temiz olmalı, tüpler 37°C de tutulmalı ve antikoagulan kullanılmamalıdır. Fazla doku yaralanması ve kanın hemen şırıngaya çekilmemesi pıhtılaşma zamanının kısalmasına yol açar.

Normal Değeri:
2 -19 dakika (genellikle 9 -15 dakika)

Uzadığı Durumlar:
1 — întrensek pıhtılaşma sistemindeki hata ve eksiklikler,
2 — Hemofili,
3 — Tıkanma sarılığı,
4 — Ağır fibrinopeni.
Ayrıca karbenisilin, dikumarol, heparin, mitramisin, varfarin kullanılması.
«Heparin dozu pıhtılaşma zamanına göre ayarlanır.»
Kısaldığı Durumlar:
Oral kontraseptif kullanılması.

Trombin Zamanı (TT)

Bu test pıhtılaşmanın son kademesinin incelenmesinde kullanılır. Trombin zamanı plasmanın trombin solüsyonu eklendikten sonra pıhtılaşması için geçen süreyi gösterir. Antitrombik etkenler ve fibrin parçalanma ürünlerinin varlığı plazmin ve fibrinojen yoğunlukları bu testin sonucunu etkiler.
Muayene Maddesi:
Sodyum sitratlı vena kanı. Normal Değeri:
Kontrol 9 -13 saniye ise kontrol zamanı ± 2 saniye, Kontrol 15 - 20 saniye ise kontrol zamanı ± 5 saniye.
Uzadığı Durumlar:
1 — Fibrinojen eksikliği,
2 — Trombin veya fibrinojen inhibitörlerinin varlığı,
3 — Paraproteinemi,
4 — Disfibrinojenemi.
Ayrıca, L-asparaginaz, heparin, streptokinaz, ürokinaz kullanım

Uyarılmış Kısmi Tromboplastin Zamanı (a PTT)

Test kaolin veya diğer yüzey aktivatörü maddelerle önceden edilmiş plazmanın optimal miktardaki trombosit, lipid ve kalsiyum varlığında pıhtılaşması için geçen süreyi ölçer.

Muayene Maddesi :
Tam kan (sodyum sitratlı) plazma ayrılır ve en çok 4°C'de 1 saat dondurulmuş olarak 25 gün saklanabilir.
Normal Değeri:
31 - 39 saniye. Ancak kullanılan aktivatöre ve fosfolipide göre değişebilir.
Uzadığı Durumlar:
1 — Faktör VIII, IX, X, XI, XII'nin eksikliği,
2 — Yüksek molekül ağırlıklı kininojenin eksikliği,
3 — Prekallikrein eksikliği,
4 — Fibrinojen eksikliği,
5 — Faktör II ve V'in eksikliği veya bunların inhibitörlerinin var-
lığı,
6 — Dissemine intravasküler koagulasyon,
7 — Özgül olmayan inhibitörlerin varlığı (lupus benzeri antikoa-
gülanlar).

Kısaldığı Durumlar:
Hiperkoagulabilite.

Test kaolin, selit veya ellajik asitle uyarılabilir. Bu testin duyarlı¬mı kullanılan aktivatörlerin ve fosfolipidlerin çeşitlerine ve konsant¬rasyonlarına bağlıdır.
aPTT heparin tedavisinde yönlendirici test olarak kullanılır.
Faktörlerden birinin düzeyi normalin % 30 - 40'ı civarına düştüğü zaman aPTT normal olmayan değerler gösterir.

MİKROBİYOLOJİ

.

Siroloji Tahlilleri

....

HBeAg

Başka bir hepatit testi

ASO

Aso tahlilli....

CRP

CRP .....

HbsAg

Hepatit Testi

RF

RF...

Rotavirüs

Son dönemde adını sıklıkla duyduğumuz bir "ihsal mikrobu" .Neden olduğu ihsal hastalığı ise çocukluk çağının en sık görülen hastalıklarından birisi.Basit ve geçici bir hastalık gibi görülse bile Rotavirüs ihsalleri gelişmekte olan ülkelerde halen çocuk ölümlerinin en sık nedenleri arasında sayılıyor.
Havaların ısınması ile birlikte bu hastalığın ülkemizde görülme sıklığı da artmaktadır.
Rotavirüs,çocuklarda mide-barsak enfeksiyonuna neden olan bir virüstür.Genellikle iki yaşa kadar olan dönemde azalan sıklıkla da 5-6 yaşlarına kadar çocukları etkilemektedir.Daha ileri yaşlarda ve erişkinlerde de hastalık yapabileceği bildirilmiştir.

Rubella

.....

Toxoplazma

...

Rutin İdrar Tahlili

İdrar vücudun metabolizma artıklarını içeren bir sıvıdır. Böbrek ve idrar yolu hastalıklarının tanım ve izlenmesi, için olduğu kadar bazı metabolik ve sistemik hastalıkların tanım ve izlenmesi için de çok önemli bir muayene maddesidir. Bu sebeble fizik, şimik ve bakteriyolojik yönden değişik yöntemlerle incelenir. Bu inceleme yöntemleri :
a — Rutin idrar muayenesi (Tam idrar tetkiki),
b — İdrarın bakteriyoloji yöntemleriyle incelenmesi,
c — Belli bazı metabolit, hormon v.b. maddelerin idrarda varlığının ya da miktarının tespiti için yapılan analiz, olmak üzere üç grupta toplanabilir. Bunlardan üçüncü gruptaki analizlerden önemlileri, bu kitabın birinci bölümünde alfabe sırasına göre; ikinci gruptaki incelemeler ise
Mikrobiyoloji yöntemleriyle yapılan tanı çalışmalarında kullanılan muayene maddeleri» bölümünde bildirilmiştir. Bu bölümde rutin idrar muayenesinden söz edilecektir.
Rutin idrar muayenesi, ya da tam idrar tahlilinden amaç üriner sistemle ilgili bir patolojinin bulunup bulunmadığının, varsa cinsinin tespiti ve gidişinin izlenmesidir; ayrıca değişik etyolojiye dayanan ik-terlerin, ve diyabet gibi bazı sistem hastalıklarının tespit ve izlenmesinde de son derece yardımcıdır.
Böyle bir muayenede idrarın rengi, kokusu, görünüşü, yoğunluğu, pH'sı gözlenir; protein, glikoz, keton cisimleri, bilirubin, ürobilino-jen ve ürobilin içerip içermediği araştırılır; ayrıca santrifüjle elde edilen çökelti mikroskopla incelenir.
MUAYENE MADDESİ : Sabah ilk idrarından bir saat sonraki idrar günlük idrar muayenesi için en iyi numunedir. Bunun miktarı yetersiz ise ilk idrar eklenebilir. 24 saatlik idrar ancak özel amaçlarla toplanır. (İlgili bölümlere bkz.)

İDRARIN RENGİ: Normalde yoğunluğuna bağlı olarak saman renginden kehribar rengine kadar değişmek üzere sarıdır. Bunun tek ayrıcası şekerli diyabette görülür. Burada idrarın rengi açık olduğu halde şekerden ötürü yoğunluğu yüksektir.
Değişik faktör ve sebeblerle idrar rengindeki değişmeler
Taze kan, Porfirinüri, Rifampisin veya
fenolftalein (PH 7'nln üstünde ise) alınması
P. aeruginosa infeksiyonu, Metilen mavisi
ya da tetrasiklin alınması
Sarılık, hematüri (beklemiş idrar)
B grubu vitaminleri alınması
Î.M. demir uygulanması, Merkaptanüri
: Kırmızı
: Yeşil - mavi
: Portakal veya çay rengi
: Sarı
: Mavi - siyah

İDRARIN KOKUSU : Taze ve normal idrarın özel aromatik bir kokusu vardır. Durmuş idrar ise amonyak kokuludur. İdrar yolu infek-siyonlarında ve ateşli hastalıklarda koku değişir ve ağırlaşır. Sistin-üride asetonüride elma kokusu vardır.

İDRARIN GÖRÜNÜŞÜ : Taze iken berraktır. Durmakla mükopep-tid ve hücre içerdiği zaman hafifçe bulandığı gibi soğudukça, asit ortamda üratlar (penbe çökelti), kalevi ortamda da fosfatlar çökerek idrarı bulandırır.

İDRARIN ÖZGÜL AĞIRLIĞI: Normal (ürinometre ile ölçüldüğünde) 1008 -1030 arasındadır. Böbreklerin çıkartma gücü ve idrarın içerdiği solut mikdarma bağlı olarak değişir.
Terleme, glikozüri, proteinüri ve dehidratasyon durumlarında artar.
Fazla sıvı alınması, şekersiz diyabet, böbrek harabiyeti ve bazı sinir sistemi bozukluklarında düşer.

İDRARIN REAKSİYONU (pH) : Taze ve normal idrar asittir (pH = 5.5-6). Protein katabolizmasmm artışı, diyabet ketoasidozu, lösemi ve hiperürisemi açlık, böbrek tüberkülozu gibi durumlarda; ayrıca, aşın adale egzersizi ile etten zengin bir diyetle idrarın asitliğ: yükselir (pH < 5.5).
Renal tübüler asidozda, idrar yollarının proteus infeksiyonları, hi-pervantiloz, kusma ile asit kaybı, mide öz suyu salgılamasının arttığı yemek sonrası) zamanlarda, bitki ve meyveler, özellikle limongillerden zengin beslenmede idrar alkalileşir (pH > 6)

İDRARDA PROTEİN : Normalde glomerullerden her 24 saatde, 20-45 g. protein idrara geçer ve tubuluslarda bunun hemen tamamı geri emilir ve bir dakikalık idrarla ancak 60-70 p.g protein dışarı atılır. Bunun 11-12.5 /ug.'ı albumin geri kalanı seruloplazmin, transferin, gamaglobulin v.b. kan proteinleridir. Bundan başka idrarda bir mikdar da değişik ürogenital sistem kaynaklı protein bulunabilir. Normal idrarın bu mikdardaki proteini alışılmış günlük yöntemlerle (ısıtma, sulfosalisilik asit, triklor asetik asit, reaktif şerit) ile tespit edilemez. Proteinüri deyimiyle günlük yöntemlerle idrarda protein tespit edilişi anlaşılır. Proteinüri'nin sınıflandırılması ve sebebleri aşağıdaki şemada özetlenmiştir.

Böbrek travmalarında, mesane karsinomlannda, nekrotizan sistitlerde, hemorajik diyatezde, hipertansiyon krizlerinde, aşırı üşütme ve eksersizlerde fazla antikoagulan alınmasında makrohematüri; Polikistik böbrek, böbrek tüberkülozu, glomerulonefrit, pyelonefrit, SLE, kronik sistit, böbrek taşı, bazı genito üriner tümörlerde de mikrohematüri görülebilir.

Epitel hücreleri: İdrarda üç tip epitel hücresi ayırt edilir.
Yassı epitel hücresi normal idrarda, kadında daha fazla ve vul-vo-vaginal kaynaklı olmak üzere, hemen her zaman bir kaç tane bulunur. Tanı bakımından değerleri sınırlıdır. İdrar yolları epitelleri böbrek pelvisi, üreter ve mesanenin çok katlı yassı epitelinden kaynaklanır. Üst kat hücreleri yassı epitel karakterinde orta kat armu-tumsu, alt kat hücreleri ise küboidal hücrelerdir. Özellikle bu kat epitel hücrelerinin idrarda artışı bir iltihap olayını düşündürür. Böbrek epitel hücreleri yuvarlak ya da küboidal, yağ granülleri içerebilen küçük hücrelerdir. Dikkati çekecek sayıda varlığı kronik nefrit düşündürür.

Silendirler : Distal tübülüslerde bir protein matriksi içinde hücre ya da hücre kalıntılarının kalıplanması ile ortaya çıkan oluşumlardır. Genellikle albüminuri ile birlikte görülürse de hyalin ve tanecikli (grunüle) silendirlere albüminsiz idrarda da rastlanabilir. Hiyalin-silendirlere pasif böbrek konjesyonu, ortostatik albumuniri, ikter, akut glomerulonefritte; Tanecikli silendirlere böbrek tubülüs epitelinin yozlaşmasıyla birlikte olan subakut ve kronik böbrek hastalıkları (arteriyoskleroz, diyabet nefropatisi, intertisyel nefrit v.b.) durumlarında; Hemoglobin silendirlerine hemoglobinurilerde; Mumsu (sirö) silendirlere amiloid nefroz ve kronik nefritte; Karışık (Hyalinö-granü-löz) silendirlere böbrek yetmezliklerinde rastlanır.

Silendiroid ve yalancı silendirlerin tanı açısından bir anlamı yoktur.

Müküs : İdrar yollarına açılan müköz guddelerin aşırı aktivitesi-nin belirtisidir. Az mikdarda olduğu zaman normal sayılır.

İnorganik Elementler:
Billur (kristal) lar: İdrarda çözelti halinde bulunan değişik kimyasal yapıların buharlaşarak çökelmesiyle oluşurlar. İdrarın pH.sma göre farklılaşma gösterirler. Asit idrarda ürik asit, ayrıca sistin, lö-sin ve tirozin gibi amino asit billurları ile şekilsiz (amorf) ürat çökeltisi oluşur. Alkali idrarda amonyum ürat, magnesyum fosfat, Amon-yum-magnesyum fosfat, kalsiyum fosfat, kalsiyum karbonat billurları ile şekilsiz fosfat çökeltisi görülebilir. Bundan başka bazı ilâç billurları (sulfanamidler), ile kalsiyum okzalat ve Tersiyer kalsiyum fosfat billurları hemen her pH'daki idrarda çökelirler.

Lösin, tirozin gibi amino asitler ağır karaciğer harabiyetinin belirtisidir. Bunun dışındaki billurların ancak taze idrarda görülmeleri ve diğer klinik bulgularla birlikte değerlendirilmeleri halinde bir anlamı olabilir.

Gaita

Barsak infeksiyonlarının ve parazitlerin tanımı kadar infeksiyon dışı barsak hastalıkları ile karacığer ve pankreas bozukluklarının tanımı için de yararlı sonuçlar verir.

Gaita Kültürü

Normal barsak florası çeşitli mikroorganizma içerir.Bunların arasından hastalık yapan patojen bakteriler,dışkı özel besiyerlerine ekilerek ayrılır.Bu patojen bakterilerin başlıcaları Salmonella ve Shigella türleri ile Vibrio choleradır.Ayrıca M.tuberculosis ve Campylobacter çocuklarda ishal yapan E.coli'nin entropatojenik serotipleri de infeksiyon etkeni olabilir.
Fazla antibiyotik kullananlarda S.aureus ve C.albicansın sebep olduğu ihsaller görülebilir.

Gaitada Hazım

Yağ Asitleri'nin mevcut olması uzun süreli ağı açlık hali anlamına gelmektedir.

Nişasta barsak peristaltizminin artışı ile birlikte görülen pankreas yetmezliğini göstermektedir.

Protein pankreas salgısı bozukluklarında sindirilmemiş olarak görülebiliyor.

 

Gaitada Kan

Mide -barsak kanalında meydana gelen çıplak gözle ve mikroskop ile tespit edilemeyen kanamaları ortaya çıkarmaya yarar. Laboratuvarımızda kulanılan yöntem insan kanına spesifik olduğundan dolayı testen 4-5 gün önce etsiz ve klorofilsiz bir diyete gerek yoktur.

Gaitada Parazit

Protozoon ve protozoon kisti,helmint yumurtaları dışkıda aranır.Dışkı temiz bir kaba alınarak bektetilmeden laboratuvara gönderilmelidir.Bekletilen dışkıda protozoonların vejetatif şekilleri hareketlerini kaybederler.

Gebelik Testi

GEBELİK TESTLERİ
Gebeliği teşhis maksadıyla kullanılan testlerin esası plasentadan salgılanan «koriyonik gonadotropin hormon»un (H.C.G) gebelik sıra¬sında idrar ve serumda belli bir miktarın üzerine çıkmasına dayanır.
Tayinler biyolojik (Galli - mainini, Aschheim - Zondek), immüno¬lojik (lateks flokülasyon, lateks flokülasyon inhibisyon, hemaglüti-nasyon testleri, radyoimmunassay, ELISA) ve kimyasal (histidin ar-tışına dayalı) yöntemlerle yapılır.
Gebe olmayan kadınlarda idrarda HCG miktarı bu sayılan yön¬temlerle negatif sonuç verir, gebelikle birlikte artar, doğumdan 2-3 hafta sonra negatifleşir. Bu süreden sonra müspetliğin devamı ya da 1/32 veya daha yüksek sulandırmalarda müspet sonuçlar molhidati-form ve korionepitelyomayı düşündürür. Malign teratomlarda koriyo¬nik elementlerin bulunmasından dolayı böyle erkek ve kadınlarda da müspet olabilir. Gebelerde testin negatifleşmesi fetüsün ölümünün belirtisidir.
(Ayrıca Bkz ; Korionik gonadotropin = hCG)

Spermiyogram (Meni İncelemesi)

Erkek fertilitesinin araştırılmasına yarayan bir laboratuar yönte-midir. Spermin miktar, görünüş, pH gibi genel özellikleri yanında spermatozoid sayısı, spermatozoitlerin hareket gücü ve yaşama süre¬si ile yapı özellikleri, spermin fruktoz içeriği gibi özelliklerin incelen¬mesi ilkesine dayanır.

Muayene Maddesi:
Sperm, tercihan mastürbasyonla kuru ve steril bir cam kaba top-lonmalıdır. Laboratuvara dışardan getirilecekse, ceketin iç cebinde vücut sıcaklığında tutulmalı ve yarım saat içinde teslim edilmelidir.
Normal bir ejakülat: 2.5 - 3 ml, kirli beyaz renkte viskoz, hafif ka¬levi (pH = 7.2 - 7.8) olup kan ve irin içermez.
pH'nm nötr olması spermatozoitlerin vaginada hızla hareketsiz-leşmelerine yol açabilir.
Normal spermin 1 ml'sinde ortalama spermatozoit sayısı 80 mil¬yon kadardır. 50 milyonun altına düşmesi fertiliteyi olumsuz yönde etkiler. Kalıtsal nedenler, yaşlanma, infeksiyonlar, kanal tıkanmala¬rı, dolaşım bozuklukları, psikolojik baskılar, hormon bozuklukları, otoimmun olaylar nedeniyle sayıda düşme görülebildiği gibi tütün ve alkol alımı da spermatogenezi baskılar.
Normal spermde ilk 2 saat içinde spermatozoitlerin en az % 60'ı normal canlı hareket gösterir. Fruktoz azlığı, hormon bozuklukları, pH hareketi etkiler.

Muayene Maddesi:
Tam kan, plasma, serum. Tam kan sodyum florür (1 cc kan için mg hesabıyla) üzerine alınmalıdır.

Normal Değerler :
Uygulanan metoda göre az çok değişmek üzere dL/60 - 110 mg. L/4,4. - 6 mmol)

Arttığı Haller:
1 — Şekerli diyabet (Tip I ve II),
2 — Enfeksiyonlar,
3 — Kafa içi arızaları (menenjit, ansefalit, tümörler, beyin kanamaları gibi),
4 — Yorucu fizik egzersizler,
5 — Emosyonlar,
6 — Şok,
7 — Yanıklar,
8 — Cushing sendromu,
9 — Tireotoksikoz,
10 — Feokromasitoma,
11 — Akromegali ve jigantizm,
12 — Akut ve kronik pankreatit, pankreas tümörleri,
13 — Hemokromatoz,
14 — Akut myokard infarktüsü.
Ayrıca adrenalin, fenilnefrin, difenil hidantoin, oral kontraseptif, LSD, fizostigmin, izoniyazid, nikotinik asit, tiyazid alınması.

Azaldığı Haller:
1 — Kronik böbrek yetmezliği,
2 — Glukagon yetersizliği,
3 — Adrenal bezlerin kanseri, hipofiz yetmezliği,
4 — Mide kanseri, mezotelyoma, karaciğer tümörü, sarkom ve
fibrosarkomlar,
5 — Ağır karaciğer hastalıkları,
6 — Zehirlenmeler,
7 — Addison hastalığı,
8 — Hipotiroidi,
9 — Post gastrektomi - dumping sendromu,
10 — însulinoma,
11 — Addison hastalığı.
Organik arsenik, karbon tetraklorür, kloroform, fosfor, alkol, insulin, oral antidiyabetik ilaçlar, aspirin, beta blokerler, MAO inhibitörleri, oksitetrasiklin alınması, aşırı egzersiz ve açlık.

İMMUNOLOJİ

.

Fertilite Hormon Testleri

.

KORİONİK GONADOTROPIN (hCG)

hCG alfa ve beta alt birimlerinden oluşan bir gliko proteindir. Al¬fa alt birimine ait polipeptid zinciri FSH, LH ve TSH gibi diğer gliko-protein hormonlarmkiyle hemen hemen aynidir. Halbuki beta polipep¬tid zinciri LH ile biraz benzerlik gösterse bile bu üç glikoprotein hor¬mondan farklı ve spesifiktir.

Muayene Maddesi: Serum, plasma, idrar (hemen çalışılmayacak-sa 4°C da, 48 saatdan daha uzun bekletilecekse derin dondurucuda saklanmalıdır.

Normal Değeri :
Serumda
Er. ve gebe olmayan K. Gebelik 1 - 2 hafta Gebelik 2 - 4 hafta Gebelik 8 -10 hafta Gebelik 16 h. dan sonra : mL/10000-50000
mL/<3 mU mL/3-100 mU mL/100-5000 mU mL/50000-100000 mU

İdrarda
Menfi (ortalama) 24 sa./800 U 24 sa./800-1000 24 sa./30000-100000 24 sa./6000-50000

PROLAKTIN (PRL)

Ön hipofizdeki laktotrop hücreler tarafından salgılanan bir poli-peptid hormondur.

Muayene Maddesi: Serum.

Normal Değeri:
Kadın : dL/1 - 25 ng. Erkek : dL/1- 20 ng.

Arttığı Durumlar:
1 — Hipotalamik hastalıklar,
2 — Hipofiz sapı kesilmesi,
3 — Hipofiz tümörleri-prolaktinoma,
4 — Böbrek yetmezliği,
5 — Primer hipotiroidi,
6 — Gebelik,
7 — Anoreksiya nervoza,
8 — Meme ve ucunun aşırı derecede uyarılması.
Ayrıca fenotiyazin, butirofenon, metildopa, rezerpin, östrojen, TRH, morfin alınması.

Azaldığı Durumlar:
1 — Sheehan sendromu, — Panhipopituitarizm, 3 — Hipofizektomi.
Ayrıca bromokriptin ve L-DOPA kullanılması.

Tiroid Fonksiyon Testleri

.

Tümör Markerleri

.

ÇALIŞMA İZNİ

Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığı ile 2 Ağustoz 2005 tarihinde yapmış olduğu protokol neticesinde çalışma ( gıda ve sağlık alanları hariç ) oturma , iş kurma , öğrenci izinleri ve belediye sağlık raporu düzenleme yetkisine sahip olan laboratuvarımızda sizlerin bu ihtiyaçlarınızı karşılamak için hazırız.

Arzu edildiği takdirde müessesinizdeki personele yerinde hizmet verilebilmektedir.

DIŞ LABROTUVAR TAHLİLLERİ

Laboratuvarımızda çalışılmayan testlerle ilgili yapmış olduğumuz işbirliği anlaşması çerçevesinde Türkiye'de Düzen Laboratuvarlar Grubu ve İngiltere'de TDL laboratuvarlarına gönderilerek çalışılması mümkün kılınmaktadır.Bu sayede hizmet zenginliği sağlanmaktadır.